Amortisman Hesaplama
Normal veya hızlandırılmış amortisman yöntemine göre ilk yıl giderleşecek tutarı görün.
Amortisman mantığı
Satın alınan sabit kıymetin maliyeti, faydalı ömrüne göre dönemlere dağıtılır. Bu sayfa, normal ve hızlandırılmış yöntem arasında hızlı kıyaslama yapmanıza yardımcı olur.
Amortisman Nedir? Sabit Kıymetlerin Yıpranma Payı Hesaplama Yöntemleri ve Kuralları
İşletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmek amacıyla satın aldıkları bina, makine, taşıt, demirbaş ve bilgisayar gibi bir yıldan fazla süreyle kullanılabilen maddi duran varlıklar zamanla yıpranır, aşınır veya eskir. Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca bu aşınma payının giderleştirilmesi işlemine **amortisman** denir. Amortisman hesaplama aracımız, duran varlıklarınızın maliyet bedeli ve faydalı ömür süresini temel alarak normal ve hızlandırılmış yöntemlere göre yıllık ve aylık amortisman giderlerinizi hesaplar.
Amortisman Hesaplama Yöntemleri ve Formülleri
İşletmeler, mali politikalarına ve yasal sınırlar dahilindeki amortisman listelerine göre iki temel yöntemden birini tercih edebilirler:
1. Normal (Eşit Tutarlı) Amortisman Yöntemi
Bu yöntemde, sabit kıymetin değeri faydalı ömrü boyunca her yıl eşit tutarlarda gider yazılır. Yıllık amortisman oranı, faydalı ömrün bire bölünmesiyle (\(1 / t\)) hesaplanır.
\(\text{Yıllık Amortisman Tutarı} = \text{Duran Varlık Maliyeti} \cdot r\)
2. Azalan Bakiyeler (Hızlandırılmış) Amortisman Yöntemi
Sabit kıymetin satın alındığı ilk yıllarda daha fazla amortisman gideri yazılmasını sağlayan bir teşvik yöntemidir. Bu yöntemde amortisman oranı, normal amortisman oranının iki katı olarak uygulanır (bu oran %50'yi aşamaz) ve her yıl varlığın net defter değeri (kalan değeri) üzerinden hesaplanır.
\(\text{Yıllık Amortisman} = \text{Net Defter Değeri} \cdot \text{Hızlandırılmış Oran}\)
Binek Otomobillerde Kıst Amortisman Uygulaması
VUK 320. maddesi gereğince, işletme faaliyetlerinde kullanılan binek otomobiller için satın alındığı ilk yıl **kıst amortisman** uygulanması zorunludur. Aracın işletmeye girdiği aydan yıl sonuna kadar olan süre (ay sayısı) hesaplanır ve sadece o sürenin amortismanı gider yazılır. İlk yıl gider yazılamayan eksik kısım, amortisman süresinin son yılına ilave edilir. Binek otomobiller dışındaki diğer tüm sabit kıymetlerde ise alım ayına bakılmaksızın tam yıl amortismanı hesaplanır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Duran varlıkların faydalı ömürleri (kullanım süreleri) ve yasal amortisman oranları Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından VUK Tebliğleri ile belirlenir ve resmi olarak yayımlanır. Örneğin, bilgisayarlar için bu süre genellikle 4 yıl (%25 oran) olarak belirlenmiştir.
Evet, ancak yasal kurallar dahilinde sınırlandırılmıştır. Azalan bakiyeler (hızlandırılmış) yönteminden normal amortisman yöntemine geçiş yapılması serbesttir. Ancak normal amortisman yöntemi seçildikten sonra hızlandırılmış yönteme geri dönüş yapılamaz.
Amortisman ayırmak yasal bir hak ve vergi planlaması aracıdır, ancak zorunlu değildir. Bununla birlikte, ilgili yılda ayrılmayan amortisman hakkı sonraki yıllarda kullanılamaz; o yıla ait hak kalıcı olarak kaybedilmiş olur.