Zekat Hesaplama (Mal/Nakit Zekatı)
Nisap miktarına ulaşan birikimleriniz, altın ve dövizleriniz üzerinden dini vecibeniz olan Kırkta Bir (%2.5) oranındaki zekat tutarınızı kolayca hesaplayın.
Sonucu görmek için
varlık dökümünüzü girin.
Zekat Nedir? Zekat Hesaplama Formülü ve Verilme Şartları
İslam dininin beş temel şartından biri olan zekat, belirli bir zenginlik ölçüsüne (nisap miktarı) ulaşmış olan Müslümanların, yılda bir kez mallarının belirli bir kısmını (genellikle %2.5 veya 1/40 oranında) ibadet amacıyla ihtiyaç sahiplerine vermesidir. Zekat, toplumsal adaleti ve yardımlaşmayı sağlayan, fakir ile zengin arasındaki mali uçurumları kapatan çok önemli bir köprüdür. Dinimizce farz kılınan bu ibadeti yerine getirirken malların doğru hesaplanması ve zekat matrahının net olarak ortaya konması gerekir.
Zekat Kimlere Farzdır? Nisap Miktarı Ne Demektir?
Bir Müslümanın zekat vermekle mükellef olması için şu şartları taşıması gerekir:
- Müslüman, Akil ve Baliğ Olmak: Akıl sağlığı yerinde ve ergenlik çağına girmiş olması gerekir (Hanefi mezhebine göre çocukların ve akli dengesi yerinde olmayanların mallarından velileri zekat verir).
- Hür Olmak ve Malın Tam Malikliği: Malın fiilen elinde ve tasarrufunda olması gerekir.
- Nisap Miktarına Ulaşmak: Asli ihtiyaçlar (ev, araba, ev eşyaları, temel gıda, giyim vb.) ve birikmiş borçlar çıktıktan sonra en az 80.18 gram altın veya buna eşdeğer nakit para, döviz veya ticaret malına sahip olunmalıdır.
- Yıllanma Şartı (Havalan-ı Havl): Zekata tabi olan bu zenginliğin üzerinden 1 kameri yılın (354 gün) geçmiş olması gereklidir.
Zekat Matrahı ve Tutarı Nasıl Hesapar?
Zekat hesaplama işlemi yapılırken zekata tabi olan tüm finansal varlıklar toplanır ve borçlar düşülür:
Zekata Tabi Varlıklar (+):
- Banka hesaplarındaki veya evdeki nakit paralar (TL, Dolar, Euro vb.)
- Zinet eşyası olarak saklanan altın ve gümüşler (Ağırlıkları ve gram değerleri)
- Ticari amaçla elde tutulan malların piyasa değeri
- Alınması kesin olan vadeli alacaklar, hisse senetleri ve yatırım fonları
Zekattan Düşülecek Borçlar (-):
- Günü gelmiş veya yakın vadeli borçlar, faturalar
Hesaplama Formülü:
Net Zekat Matrahı = Toplam Varlıklar - BorçlarÖdenecek Zekat = Net Zekat Matrahı x 0.025 (veya Matrah / 40)
Eğer net zekat matrahı, o günkü gram altın fiyatına göre 80.18 gram altının TL değerinden büyükse zekat verilmesi farzdır. Hesaplama aracımız, güncel altın fiyatını girerek nakit paranızı, dövizlerinizi ve altınlarınızı tek bir döküm halinde toplayıp vermeniz gereken net zekat miktarını saniyeler içinde hesaplar.
Zekat Kimlere Verilir, Kimlere Verilmez?
Kur'an-ı Kerim'de (Tevbe Suresi 60. Ayet) zekatın verilebileceği 8 sınıf açıkça belirtilmiştir. Bunlar; fakirler, miskinler (hiçbir şeyi olmayanlar), zekat memurları, müellefe-i kulub (kalbi İslama ısındırılacak olanlar), borçlular, Allah yolunda çalışanlar (cihad edenler, ilim talebeleri) ve yolda kalmış yolculardır. Zekatın usul ve fürua (anne, baba, büyükanne, büyükbaba, çocuklar, torunlar), eşe ve dinen zengin sayılan kişilere verilmesi ise caiz değildir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Hanefi mezhebine göre kadınların zinet eşyası olarak kullandıkları altınlar da (eğer 80.18 gram sınırını aşıyorsa) zekata tabidir ve zekatı verilmelidir. Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerine göre ise kadının örfe uygun şekilde kullandığı zinet eşyası (ticari amaç taşımadığı sürece) zekattan muaftır.
Kişinin oturduğu tek evi, bindiği şahsi arabası ve evinde kullandığı eşyalar "asli ihtiyaçlar" (havayic-i asliyye) sınıfına girdiğinden zekata tabi değildir. Ancak yatırım amacıyla alınan ve kiraya verilen gayrimenkullerin veya ticari araçların değerleri üzerinden değil, bunlardan elde edilen birikmiş kira gelirleri (nisap sınırını aşıyorsa ve üzerinden bir yıl geçmişse) üzerinden zekat ödenir.
Zekat verme yükümlülüğü (farziyeti) doğduğu andan itibaren zekatın en kısa sürede ödenmesi esastır. Ancak zekat miktarını önceden hesaplayıp yıl içine yayarak taksit taksit veya burs şeklinde muhtaçlara dağıtmak dinen caiz kabul edilmiştir.