Kira Artış Oranı Hesaplama: Yasal Sınırlar ve Borçlar Kanunu Kuralları

Kira artış oranı, kiracı ve mülk sahibi arasında akdedilen kira sözleşmelerinin yenilenme dönemlerinde, kira bedeline uygulanabilecek yasal artış yüzdesidir. Türkiye'de kira artışları, Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesinde koruma altına alınmış ve belirli yasal sınırlara bağlanmıştır. Arama motorlarında en çok sorgulanan konulardan biri olan kira artış oranı hesaplama işlemleri, TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından her ay açıklanan TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) 12 aylık ortalama verilerine dayanarak yapılır. Kira artış oranı hesaplama aracımızı kullanarak güncel kira bedelini ve sözleşme yenileme ayını girerek, yasal sınıra uygun olarak ödemeniz gereken yeni kira bedelini saniyeler içinde hesaplayabilirsiniz.

Türk Borçlar Kanunu'na Göre Kira Artış Sınırı Nedir?

Konut ve iş yeri kira sözleşmelerinde yapılacak artışlarda kanunun koyduğu kurallar oldukça nettir:

• TÜFE 12 Aylık Ortalama Tavanı: Yasal olarak kira artış oranı, sözleşmenin yenileneceği ay itibarıyla açıklanan en son "TÜFE 12 aylık ortalamalara göre değişim" oranını geçemez. Bu oran, yasal tavanı oluşturur.
• Sözleşme Hükümleri: Eğer taraflar sözleşmede yasal tavanın altında bir artış oranı (örneğin yıllık %15 sabit artış) kararlaştırdılarsa, bu düşük olan oran geçerli sayılır. Ancak sözleşmeye yasal tavanın üzerinde bir oran yazılsa dahi (örneğin %60 artış) kiracı yasal tavanın (örn: %40) üzerindeki kısmı ödemekle yükümlü değildir.

Konutlarda Son Durum: %25 Kira Sınırı ve Sonrası

Türkiye'de 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2024 tarihleri arasında kiracıları korumak amacıyla konut kira artışlarına geçici olarak yıllık %25 tavan sınırı getirilmişti. Bu dönemde enflasyon oranları ne olursa olsun konut kiraları en fazla %25 artırılabiliyordu. Ancak bu geçici kanun uygulaması 1 Temmuz 2024 itibarıyla kaldırılmıştır. Bu tarihten sonra konut kiralarında da tıpkı iş yerlerinde olduğu gibi yasal artış sınırı yeniden en son açıklanan TÜFE 12 aylık ortalaması olarak uygulanmaktadır.

Kira Tespit Davası Nedir? (5 Yıllık Süre Kuralı)

Kira sözleşmesinin üzerinden 5 yıl geçtikten sonra, uygulanan kira bedeli emsal piyasa değerlerinin çok altında kalmışsa, ev sahibi mahkemeye başvurarak "Kira Tespit Davası" açabilir. Bu davada hakim, TÜFE sınırına bağlı kalmaksızın bölgedeki emsalleri, ekonomik durumu ve hakkaniyet oranlarını dikkate alarak yeni dönem kira bedelini belirler. 5 yılı doldurmamış sözleşmelerde ise kira tespit davası açılarak yasal TÜFE sınırının üzerinde bir artış talep edilemez.